VĂN HOÁ
GIÁO DỤC
MÔI TRƯỜNG-KỸ THUẬT
Bánh nguội
Exercise 51 - Russia to upgrade nuclear systems
Huyền Chíp
Bài 2 - Người thầy lớn nhất của Mourinho chính là Mourinho!
Một ngày vui
Bài dịch 30 - Với trình duyệt Web mới ...
Tương lai - Phần cuối
Số lượt truy cập
4233610
Số người đang xem
30


VĂN HOÁ > Thời đại @ > Quản lý @ >


Bạn tôi điên cái đầu vì ... ÔNG CỐ VẤN
Lưu Bị ba lần đến lều cỏ mới vời được Khổng Minh làm quân sư, còn bạn tôi được người ta dúi quân sư, cố vấn vào tay lại  ... điên cái đầu. Thật chả hiểu làm sao!

Nhân dịp vào Nam công tác, tôi ghé thăm Thắng, thằng bạn thân thưở còn đại học. Lúc tôi đến, hắn cùng mấy đứa trẻ quần thảo giữa nhà với những mẩu nhựa, gỗ, kim loại đủ màu. Đây đó là cầu, cần cẩu, ôtô … đang lắp dở. Tôi hỏi:

- Tưởng Viện trưởng xăng dầu bận lắm, hoá ra vẫn còn thời gian chơi xếp hình!

- Chơi đâu, đang học đấy. “Chơi mà học, học mà chơi” – hắn đáp tỉnh queo và kéo tôi ngồi xuống cùng lũ trẻ. - Để tớ chỉ cho cậu cái này. Nói rồi hắn lúi húi chọn từ đống “vật liệu xây dựng” trên sàn những mẩu nhựa vàng, xanh, tím, đỏ dài ngắn khác nhau và cả một cái túi vải nhỏ màu sắc sặc sỡ có dây thắt ở miệng.

- Mấy tháng trước, tớ tham gia một khoá quản trị nguồn nhân lực ở nước ngoài. Có tiết học thật ngộ. Họ phát cho học viên những mẩu nhựa để chơi ghép hình. Tớ nghĩ, cái trò Lego đâu có xa lạ gì nên đã trổ tài ghép đủ thứ, nhà cửa, voi, hươu … Nhưng vấn đề lại không phải là xếp được bao nhiêu hình mà phải hiểu được tại sao có những mảnh nhựa có thể ghép vào nhiều kết cấu khác nhau trong khi có những mảnh chỉ ghép được vào một kết cấu duy nhất, vào một vị trí duy nhất.

- Điều đó phụ thuộc vào cấu tạo của mảnh nhựa thôi.

- Đúng thế. Họ gọi những mảnh nhựa có thể lắp vào nhiều kết cấu khác nhau là mảnh đa năng, có “Giá trị chia sẻ” cao, còn những mảnh chỉ lắp vào được một hay một vài  kết cấu là mảnh đơn năng, có “Giá trị chia sẻ” thấp. Mỗi một cá nhân trong xã hội cũng có thể được coi là những mảnh nhựa đa năng hay đơn năng như thế.

- Người đa năng, người có giá trị chia sẻ cao tức là có quyền lựa chọn công việc ở nhiều tổ chức khác nhau?

- Chính xác. Trong xã hội có những người có thể chuyển hết từ nơi này sang nơi khác với điều kiện làm việc ngày càng tốt hơn, nhận đồng lương ngày càng cao hơn trong khi có những người cam chịu làm một công việc tẻ nhạt với đồng lương còm cõi.

- Nhưng cụ thể thế nào là đa năng, là giá trị chia sẻ cao? Có phải là nhiều bằng cấp, học vị, chức vụ?

- Bằng cấp, học vị, chức vụ chỉ là một vài yếu tố của giá trị chia sẻ, nhất là trong thời buổi những thứ này có thể mua được. Đất nước mình chẳng đầy nhóc GS, TS, nhưng họ đã làm được gì ra hồn? Những phát minh, sáng kiến có ích như máy hút bùn, máy tỉa ngô, máy thái rau, lò đun than cải tiến đều là do nông dân và dân thường phát minh ra chứ đâu phải do GS, TS. Tớ đang ù hết cả đầu vì cái vụ phải chọn một ông GS, TS làm cố vấn cho Viện đây.

- Viện nghiên cứu của cậu mà có GS, TS làm cố vấn thì tốt quá rồi, kêu ca gì.

- Vấn đề là cái ông GS, TS này dỏm, bằng cấp là của thời hữu nghị, thời bao cấp. Thế nên, bao năm nay ông ấy có đóng góp được công trình khoa học nào cho đất nước, cho ngành đâu. Mấy năm trước, chẳng hiểu ông ấy lọt vào “mắt xanh” của ai, thế là đùng một cái, từ giám đốc cái viện nghiên cứu bé tí tẹo này, ông ấy trở thành người quản lý đứng đầu ngành, một ngành sản xuất kinh doanh trọng điểm quốc gia có tới vài chục ngàn người.

- Kết quả thế nào?

- Còn thế nào nữa? Cả đời chưa quản lý sản xuất kinh doanh bao giờ, nay ngồi vào cái ghế đó thì làm thế nào khá được. Nội bộ ngành lục đục, kiện cáo triền miên, các dự án trọng điểm chậm tiến độ, lãng phí, thất thoát nhiều triệu ngoại tệ...

-  Thôi, thôi! Không chọn, không thuê cố vấn thì thôi, làm gì phải điên đầu cho mệt?

- Vấn đề không đơn giản. Ông ấy quen biết nhiều, dùng thư này thư nọ của cấp trên ép xuống. Tớ mà không đồng ý lại mang tiếng xử tệ với sếp cũ. Nhưng cậu ăn nói thế nào khi cái viện bé tí tẹo, lo việc cho hơn trăm người đã toát mồ hôi, lương tháng của anh em thì thấp mà phải trả cả chục triệu cho cái ông cố vấn chẳng cố vấn được gì?

- Cậu thiếu gì cách từ chối. Bí quá thì đẩy lên trên.

- Tớ cũng đẩy lên trên, nhưng họ cũng ngán. Họ chẳng mừng húm khi ông ấy phải về hưu thì nay dại gì ôm vào. Ai đời "bố" là lãnh đạo cao nhất, nhưng khi thấy báo chí bảo trong ngành có tiêu cực, tham nhũng, "bố" liền phụ hoạ tỉnh bơ như người ngoài cuộc rằng tôi biết chứ, tôi biết họ tham nhũng nhiều triệu đô lắm ... Thật không hiểu trách nhiệm của người đứng đầu ở đâu. Vì thế trên mới bảo cứ ký hợp đồng đi, không có tiền trả thì họ sẽ rót từ trên xuống.

- Thế thì ký đi thôi, đèn xanh bật rồi.

- Cậu này hay thật! Tiền nào chẳng là tiền, chẳng là mồ hôi, nước mắt của dân. Mà tớ cũng chẳng hiểu ông ấy cần gì làm cố vấn. Ông ấy đâu có thiếu việc, thấy họp hành, hội thảo, hội nghị  này nọ và lên tivi suốt.

- Cậu nghĩ thế nên chẳng khá  hơn được, mãi mãi chỉ làm cái chức be bé này thôi.

- Thì cũng đành thế vì cái giá trị chia sẻ của mình có hạn.

- A đấy, cậu vẫn chưa giải thích rõ thế nào là giá trị chia sẻ.

- Thì giá trị chia sẻ là năng lực, là phẩm chất, là tất cả cái gì mà mỗi người có thể đóng góp cho tổ chức mà họ sẽ hoặc đang thuộc về nó. Đó là khả năng chuyên môn, kinh nghiệm, trình độ ngoại ngữ, tin học, kiến thức văn hoá, xã hội, tính năng động, khả năng làm việc theo nhóm, lòng nhiệt tình, sự trung thực, tính kỷ luật ...

- Thế chẳng lẽ cái ông GS, TS ấy không có những năng lực, phẩm chất mà viện cậu cần?

- Nói thế nào cho cậu hiểu nhỉ? Có lẽ là "cái ông ấy có thì viện tớ không cần, cái viện tớ cần thì ông ấy không có". Dùng người cũng giống như dùng các mảnh gỗ trong trò chơi Lego vậy. Đáng là đầu gà thì lắp vào đầu gà, đáng là đuôi voi thì lắp vào đuôi voi. Lắp lộn xộn thì voi không ra voi, gà không ra gà. Mà dùng cố vấn phải rất cẩn thận. Cố vấn nào cũng cần Tài, Tầm và Tâm. Thiếu một trong ba cái này đều hỏng. Tất nhiên, cố vấn nhỏ, nếu kém thì hậu quả không lớn, còn cố vấn ở tầm vĩ mô mà dở, mà mưu lợi cho cá nhân thì đất nước gay rồi. Cậu quá biết những hậu quả của cố vấn dỏm ở tầng vĩ mô như: xây nhà máy đường khắp nơi, mua công nghệ xi măng lò đứng, đánh bắt hải sản xa bờ, giáo dục phân ban, thay sách giáo khoa xoành xoạch ...

- Thế thì cậu phải ký hợp đồng với ông ấy ngay đi. Tiền lương đã có cấp trên rót xuống, cậu thì không mang tiếp là bạc với sếp cũ mà lại có công giữ được ông ấy làm cố vấn ở tầm vi mô, chứ đưa ông ấy lên tầm vĩ mô thì đất nước này gặp hoạ á? Cậu phải biết hy sinh viện mình để cứu cả nước, hiểu chưa?

- Thôi thôi, cậu đừng làm tớ điên đầu thêm nữa!    

Lời khuyên của tôi đã làm hỏng cuộc vui gặp mặt sáng đó. Độc giả của Nhà quản lý có lời khuyên nào hay hơn giúp bạn tôi bớt ... điên cái đầu? 

Pi C&E - Tạp chí Nhà quản lý Số 41 (11/2006) 
 
 
 
 
 
 
Bình luận
Thứ ba, ngày 21/11/2017
VIỆT NAM - Tổ quốc Tao
TaLaWho? - Ta là Tao!
Thời đại @
Bản chất @
Quản lý @
Kỹ năng @
Ý tưởng @
Sức mạnh @
DU LỊCH THIỀN
Sắc màu cuộc sống
Piphotography
Bánh nóng
Models - Mẫu
Food Photography
Brownies
Photoshop
Photo Collection
Technics - Tips
Lifestreet
Landscape
Portrait